WAT IS EMPOWERMENT?

Empowerment is het proces van versterking, waarbij de mens grip krijgt op zijn eigen situatie en/of omgeving. Empowerment komt tot stand door het krijgen en hebben van controle, het aanscherpen van bewustzijn en het vergroten van participatie

Het woord empowerment is niet een woord dat je in 'de Dikke van Dale' kunt vinden. Dit komt omdat het een Engels woord is. Toch wordt dit woord tegenwoordig wel regelmatig gebruikt. Je komt het woord bijvoorbeeld tegen binnen het social work. 

Empowerment Betekenis

Het woord empowerment wordt op verschillende manieren uitgelegd en beschreven. Hieronder vind je een aantal verschillende beschrijvingen van het woord empowerment. 

  • Empowerment is een vorm van zelfsturing
  • Het ontwikkelen en benutten van de eigen capaciteiten, om in economisch, sociaal en politiek opzicht actief gestalte te geven aan het eigen leven en dat van de gemeenschap waarvan men deel uitmaakt. 
  • Als je het Engelse woord Empowerment letterlijk vertaalt naar het Nederlands, dan betekent het 'iemand tot iets in staat stellen'. 
  • Proces waarbij mensen of groepen meer invloed krijgen op gebeurtenissen en situaties die belangrijk voor hen zijn. 
  • Empowerment gaat uit van de eigen kracht van mensen. 

Empowerment in Social Work

Binnen het Social Work komt het woord empowerment neer op het bewustwordingsproces van de mens, waarbij de mens bij zijn eigen kracht komt en deze activeert. Dit gaat onder andere over 'eigen kracht' en 'zelfredzaamheid', twee veel gebruikte termen binnen de hulpverlening. Er is sprake van empowerment als het individu weet waar zijn krachten liggen, deze ook benut en daarnaast weet waar zijn krachten niet liggen en hiervoor zijn netwerk benut. Zo weet hij zich te redden. Empowerment gaat daarom ook over sterk zijn, het grip hebben op de situatie, binnen de verschillende levensgebieden. 

Volgens Rensen, organisator van de conferentie 'Meer kracht en meer macht. Waarom empowerment juist nu nodig is.', vormt empowerment het basisbegrip binnen het sociaal werk. Hij heeft het erover dat je zonder empowerment geen participatiesamenleving kunt vormen. Hij geeft hier het volgende over aan: "Het gaat over het individu, maar ook over de omgeving waar het individu deel van uitmaakt. Begrippen als zelfredzamheid, eigen kracht of ervaringsdeskundigheid zijn smaller en bieden maar een deel van de oplossing. Professionals die sociale problemen oplossen, horen oog te hebben voor de invloed van de omgeving op de burger/cliënt. Empowerment biedt daarvoor een goed kader. Ook in een tijd waarin veel van de burgers, en hun netwerk, wordt gevraagd.". Lees hierover meer via 'Zonder empowerment geen participatiesamenleving'. 

Wat houdt Empowerment in?

De betekenis van Empowerment is zojuist uitgelegd, maar wat houdt empowerment in? Hieronder een puntsgewijs overzicht. 

Mensen met empowerment..

  • ..weten dat ze de mogelijkheid om te veranderen zelf in eigen hand hebben. 
  • ..weten waar hun krachten liggen en benutten deze. 
  • ..weten ook waar hun krachten niet liggen. Hier vragen zij hun netwerk voor. 
  • ..kunnen en mogen zelf keuzes maken. 
  • ..nemen zelf beslissingen (over hun leven). 
  • ..proberen problemen stap voor stap zelf op te lossen. 
  • ..geloven (weer) in zichzelf. 
  • ..vergroten hun eigen waarde -en daarmee indirect hun zelfvertrouwen. 
  • ..maken afspraken met zichzelf en anderen en komen deze na. 
  • ..zijn assertief: komen op voor hun wensen, verwachtingen en behoeften. 
  • ..zien het belang van de 'groep' en weten dat zij er niet alleen voor staan. Zij durven hulp van anderen te vragen. 

Empowerment 15 elementen

Volgens Judi Chamberlin - een Amerikaanse activist, leider, spreker binnen de psychiatrie - bestaat empowerment uit 15 elementen. Dit beschreef zij in het blad Passage. Ik heb ze hieronder voor je op een rijtje gezet. 

1) Beslissingsvrijheid.
In de gelegenheid zijn om zelf belangrijke beslissingen te nemen over je leven. 

2) Toegang hebben tot informatie en hulpbronnen.
Om goede beslissingen te kunnen nemen is het van belang dat iemand beschikt over informatie, of dat iemand de informatie tot zich kan nemen. Door de informatie kan hij de consequenties van zijn keuze afwegen. 

3) Keuzemogelijkheiden.
Deze spreekt wel voor zich. 

4) Assertiviteit.
Om te bereiken wat je wil is het belangrijk dat je assertief bent. Assertief zijn houdt in dat je opkomt voor wat je wil, voor je verwachtingen en behoeften. 

5) De mening van het individu is belangrijk. 

6) Kritisch leren denken, in plaats van geconditioneerd handelen.
Niet automatisch handelen, het geconditioneerde handelen, maar nadenken over wat je wil en daar naar handelen. 

7) Boosheid tonen en ermee om leren gaan.

8) Mensen hebben rechten. 

9) Veranderingen aanbrengen in het bestaan van de inividu of groep.
Door keuzes te mogen maken en veranderingen te mogen aanbrengen heeft iemand het idee controle en vrijheid te hebben over de situatie. 

10) Vaardigheden aanleren die het individu zelf belangrijk vindt. 
Wanneer iemand de gelegenheid heeft om dingen aan te leren die diegene zelf belangrijk vindt, dan kun je soms versteld staan van iemands kunnen. 

11) Ervoor zorgen dat anderen hun visie over de competentie en het oordeelsvermogen van cliënten wijzigen. 

12) Uit de kast komen.
Mogen zijn wie je bent, wie je ook bent. Hier wordt niet het 'uit de kast komen' bedoelt wanneer iemand aangeeft op hetzelfde geslacht te vallen. 

13) Uit zichzelf groeien en veranderen. 

14) Stigma overstijgen en een positief zelfbeeld opbouwen. 

15) Het belang van de groep en niet het gevoel hebben er alleen voor te staan. 

(Chamberlin, 1998, Passage). 

Empowermens

Empowermens kan wat voor je betekenen als het gaat om empowerment. Het volledige aanbod van Empowermens is gericht op het creëeren en ontwikkelen ervan. Zo kun je terecht voor coaching, maar ook voor een overzicht van andere hulpaanbieders, sprekers & workshops, een werkboek voor hulpverleningstrajecten en coachingstrajecten genaamd Empowermens Support, een shop en blogs zoals deze!