Iedereen voedt zijn kinderen op een andere manier op. Zelfs binnen een relatie zie je soms dat de ene opvoeder naar een ander soort manier van opvoeden neigt dan de andere opvoeder. Welke opvoedstijlen bestaan er? Er zijn vier verschillende opvoedstijlen: autoritair, permissief, autoritatief en verwaarlozend. In deze blog lees je wat deze stijlen inhouden en wat de voor- en nadelen zijn. Welke opvoedstijl heb jij?

Autoritair
Een opvoeding die onder de autoritaire opvoedstijl valt, kenmerkt zich door veel regels. Binnen deze opvoedstijl is de ouder als het ware de baas en het kind moet gehoorzamen. Als het kind zich niet aan de regels houdt krijgt het straf. Autoritaire ouders leggen de regels nauwelijks uit en geven de kinderen geen ruimte om de discussie met hen aan te gaan.

Voordelen
Het voordeel van deze opvoedstijl is dat het kind precies weet wat het van zijn ouders kan verwachten. De ouders bepalen wat er gebeurt. Sommige kinderen kunnen baat hebben bij een autoritaire opvoeding.

Nadelen
Het nadeel van deze opvoedstijl is dat kinderen bang en volgzaam, of opstandig en agressief worden. Een kind dat opgroeit binnen deze opvoedstijl ontwikkelt weinig zelfvertrouwen en zelfstandigheid. Het leert niet om zelf te bedenken en te beargumenteren waarom hij iets wil, of niet wil, en vind het moeilijk om beslissingen voor zichzelf te nemen. De dwingende manier van opvoeden kan voor strijd zorgen. Wordt het kind ouder, dan zal het zich meer onttrekken aan zijn ouders.

Permissief
Een opvoeding die onder de permissieve opvoedstijl valt kenmerkt zich door toegeeflijke ouders die veel aandacht hebben voor de wensen en behoeften van hun kind. Het kind krijgt bijna altijd zijn zin. Je zou kunnen stellen dat het kind de baas is en er weinig van hem verwacht wordt. Ouders die deze opvoedstijl hanteren nemen hun kind wel serieus, maar zichzelf en hun regels in mindere mate.

Voordelen
Het voordeel van deze opvoedstijl is dat ouder en kind gelijkwaardig zijn. Er doen zich weinig conflicten voor en het kind mag bijna alles.

Nadelen
Het nadeel van deze opvoedstijl is dat kinderen van permissieve ouders worden verwend en geen grenzen leren kennen. Het kind krijgt weinig feedback, leert niet om ook rekening met anderen te houden en is gemakzuchtig. Bovendien leert het kind niet hoe hij met zijn emoties om kan gaan en hoe hij zichzelf kan beheersen. Kinderen kunnen verdrietig, agressief en impulsief worden. Als een kind van permissieve ouders de puberteit bereikt, kunnen de ouders hun invloed verliezen.

Autoritatief
Een opvoeding die onder de autoritatieve opvoedstijl valt kenmerkt zich door ouders die tegelijkertijd regels stellen en oog hebben voor de wensen en behoeften van hun kind. Je zou kunnen zeggen dat deze ouders democratische opvoeders zijn. Ze geven met liefde leiding, houden rekening met de ontwikkeling van het kind en overleggen met het kind. De regels die ze stellen leggen ze uit door middel van argumenten. Zo leert het kind waarom er regels zijn. Het kind wordt gesteund en aangemoedigd.

Voordelen
Het voordeel van deze opvoedstijl is dat het zelfvertrouwen en de zelfstandigheid van het kind wordt gestimuleerd. Het kind wordt als persoon geaccepteerd en gerespecteerd. Zijn ontwikkeling wordt gevolgd. Er is wederzijds openheid tussen ouder en kind. De kinderen van ouders die deze opvoedstijl hanteren zijn vaak wat vrolijker en presteren iets beter op school. Ze hebben minder gedragsproblemen en kunnen beter tegen de negatieve invloed van leeftijdsgenootjes.

Nadelen
Het nadeel van deze opvoedstijl is dat het veel tijd en energie kost, meer dan de andere opvoedstijlen. Het kind zal niet meteen gehoorzamen, maar wil argumenten horen. Daarover in gesprek gaan kost tijd, energie en soms ook een hoop geduld. Ouders en kinderen zullen moeten accepteren dat hun meningen niet altijd overeenkomen. Een gevaar van deze opvoedstijl kan zijn dat het kind te vrij en te mondig wordt en dat ouders niet snel genoeg grenzen stellen, omdat ze maar blijven praten en argumenteren.

Verwaarlozend
Een opvoeding die onder de verwaarlozende opvoedstijl valt kenmerkt zich door de weinig regels. Het kind mag het allemaal zelf uitzoeken. Deze opvoedstijl klinkt misschien heel vrij, maar eigenlijk worden deze kinderen verwaarloosd. Naast de weinige regels zijn andere kenmerken dat er weinig geborgenheid, steun, veiligheid en betrokkenheid is.

Voordelen
Een voordeel van deze opvoedstijl is dat het een vrij gemakkelijke manier van opvoeden is. Het kost je als ouder weinig tijd, energie en geduld en daardoor houd je meer tijd over voor jezelf.

Nadelen
Het nadeel van deze opvoedstijl is dat het kind niets van zijn opvoeders leert. Zo leert hij ook niet om juiste, verstandige keuzes te maken. Hierdoor loopt een kind het risico om verkeerde vriendjes te krijgen. Daarnaast voelt een kind zich door deze manier van opvoeden niet geliefd en eenzaam.

Welke opvoedstijl is het beste?
Er is niet één opvoedstijl aan te wijzen die de beste is. Als je kijkt naar de vier opvoedstijlen zoals deze hierboven beschreven staan, dan zou je kunnen stellen dat een kind het meeste leert van een autoritatieve opvoedstijl, maar zoals ook al beschreven stond is het voor bepaalde kinderen juist nodig dat hun ouders zich autoritair opstellen. Bij het ene kind is een harde aanpak met duidelijke regels nodig, terwijl een ander juist een losse aanpak met weinig regels nodig heeft.

JMouders schreef het artikel 'Onderzoek: dit is de beste opvoedstijl' naar aanleiding van een onderzoek van de Oklahoma State University.

Welke opvoedstijl is het slechtste?
Ik denk dat je na het lezen over de opvoedstijlen deze vraag zelf al kunt beantwoorden. De slechtste opvoedstijl, die de meest negatieve gevolgen heeft, is de verwaarlozende opvoedstijl. Kinderen worden te snel volwassen, hebben meer risico op het ontwikkelen van een verslaving en hebben op latere leeftijd vaker te maken met sociale en psychische problemen.

Welke opvoedstijl past bij mij (en mijn kind)?
Welke opvoedstijl het beste bij jou en/of je kind past is afhankelijk van verschillende factoren:

  • De situatie.
  • De omgeving waarin je het kind opvoedt.
  • Het temperament van het kind.
  • Je eigen opvoeding.
  • Je eigen karakter.

Raak je steeds weer met je kind verzeilt in een machtsstrijd? Lees in 'Hoe kun je omgaan met machtsstrijd' hoe je dit kunt voorkomen en hoe je ermee om kan gaan.

opvoedstijlen